«Και το καράβι για τη Φολέγανδρο είχε σαλπάρει...»

by - 1:17 μ.μ.

Η Φολέγανδρος είναι ένα ηλιόλουστο καλωσόρισμα. Ανάμεσα στο καλωσόρισμα του ερχομού και στην «καλή αντάμωση» του αποχαιρετισμού σμίγουν οι άνθρωποι που χρόνια τώρα έρχονται και ξανάρχονται και έχουν αποκτήσει δεσμούς με τον τόπο και τους κατοίκους του. 
Η Φολέγανδρος είναι το νησί του μέτρου! Η ήπια τουριστική ανάπτυξη των δύο τελευταίων δεκαετιών επέτρεψε στο νησί να διατηρήσει στο ακέραιο το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του. Παράλληλα όμως αναπτύχθηκαν...
σύγχρονες υποδομές και οργανωμένες τουριστικές υπηρεσίες. 
Οι Φολεγανδρίτες συνεχίζουν να φροντίζουν τον τόπο τους και να απολαμβάνουν τη ζωή με τον δικό τους τρόπο που μοιράζονται με τους ολοένα και περισσότερους φίλους του νησιού. 
Μετά την άφιξη στο λιμάνι του Καραβοστάση η Φολέγανδρος θα αρχίσει να ξεδιπλώνει τις ομορφιές της σιγά-σιγά. Δεν έχετε παρά να περιπλανηθείτε στα πλακόστρωτα της Χώρας και στα στενά του Κάστρου, να ανεβείτε στο βράχο της Παναγίας με την πανοραμική θέα στο Αιγαίο, να κολυμπήσετε στις ερημικές ή στις πολυσύχναστες παραλίες της, να εξερευνήσετε τη φύση μέσα από τα μονοπάτια που διατρέχουν κάθε γωνιά του νησιού. Αξίζει να γευτείτε το σπιτικό, παραδοσιακό φαγητό στη Χώρα, στον Καραβοστάση, στην Αγκάλη ή στην Άνω Μεριά, και να διασκεδάσετε τις νύχτες με ρακόμελα στις πλατείες της Χώρας. 
Η Φολέγανδρος ανήκει στις νοτιοδυτικές Κυκλάδες. Έχει μέγιστο ύψος 455 μέτρα, έκταση 32 τετραγωνικά χιλιόμετρα και αριθμεί γύρω στους 650 κατοίκους. Απέχει από τον Πειραιά 104 ναυτικά μίλια.
ΧΩΡΑ 
Ο παραδοσιακός οικισμός της Χώρας είναι χτισμένος σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων από τη θάλασσα και απέχει 3,4 χιλιόμετρα από τον Καραβοστάση. Οι πλακόστρωτοι δρόμοι και τα σοκάκια, οι πολλές και συνεχόμενες πλατείες, που είναι μοναδικό οικιστικό χαρακτηριστικό σε όλες τις Κυκλάδες, τα φροντισμένα σπίτια με τις μικρές ασπρισμένες αυλές και το Κάστρο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της Χώρας. Ο περίπατος στα στενά της Χώρας γίνεται ελεύθερα, αφού δεν επιτρέπεται η διέλευση τροχοφόρων. Η στάθμευση γίνεται σε ευρύχωρα πάρκινγκ, έξω από τον οικισμό. 
Η θέα της βόρειας, απόκρημνης πλευράς του Κάστρου στην πλατεία της Πούντας, η μεσημεριανή ανάπαυλα στη σκιά της πλατείας των Ντουνάβηδων και η βραδινή ζωντάνια της πλατείας της Πιάτσας συνθέτουν την εικόνα που σχηματίζει ο επισκέπτης στην πρώτη επαφή του με τη Χώρα. 

ΚΑΣΤΡΟ 

Το Κάστρο είναι το παλιό κομμάτι της Χώρας. Πρόκειται για έναν μεσαιωνικό οικισμό που χτίστηκε για να προστατεύει τους ανθρώπους του νησιού από τις εχθρικές επιδρομές. Από τότε μέχρι σήμερα κατοικείται χωρίς διακοπή.
Η βορεινή του πλευρά είναι χτισμένη στο χείλος του γκρεμού. Τα σπίτια, αρκετά από τα οποία μετρούν πάνω από δέκα αιώνες ζωής, είναι κατοικημένα και σε καλή κατάσταση. 

ΠΑΝΑΓΙΑ 

Είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της Φολέγανδρου, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Βρίσκεται σκαρφαλωμένη στο βράχο πάνω από τη Χώρα και είναι χτισμένη κατά πάσα πιθανότητα στη θέση αρχαίου ναού, οικοδομικό υλικό του οποίου χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερσή της. Στον αυλόγυρο και στο εσωτερικό του ναού θα δείτε αρχαίες επιγραφές, γλυπτά και βάσεις αγαλμάτων. Ο ναός υπήρξε καθολικό γυναικείας μονής. Υπάρχει μαρμάρινη επιγραφή του 1687 που αναφέρεται στην ανακαίνιση του ναού. Η εκκλησία πήρε τη σημερινή μορφή της κατά την ανακατασκευή που ξεκίνησε το 1816 και τελείωσε το 1821.
Η εικόνα της Παναγίας που φυλάσσεται στην εκκλησία, συνδέεται με πειρατικές ιστορίες και θρύλους της Φολεγάνδρου. Σύμφωνα με το παλιό φολεγανδρίτικο έθιμο, το Πάσχα γίνεται περιφορά της εικόνας σε όλα τα σπίτια του νησιού.
Για να φτάσετε στην Παναγία, ακολουθήστε το λιθόστρωτο που ξεκινάει από την πλατεία της Πούντας (15'). 

ΚΑΡΑΒΟΣΤΑΣΗΣ 

Είναι το λιμάνι της Φολεγάνδρου. Ο τόπος είναι ήρεμος και προσφέρεται για μπάνιο και ξεκούραση.
Η κύρια παραλία του Καραβοστάση είναι τα Χοχλίδια (οικογενειακή παραλία), υπάρχουν όμως τριγύρω διάφορες μικρές απομονωμένες παραλίες.
Από το μόλο ξεκινάει ο κεντρικός δρόμος ο οποίος οδηγεί στη Χώρα και στην Άνω Μεριά διασχίζοντας κατά μήκος όλο το νησί, καθώς και ο παραλιακός δρόμος για τον οικισμό Λιβάδι που περνάει από όλες τις αμμουδιές, νότια του λιμανιού. 

ΧΡΥΣΟΣΠΗΛΙΑ 

Η Χρυσοσπηλιά είναι ένα ξεχωριστό φυσικό μνημείο. Πρόκειται για ένα δυσπρόσιτο σπήλαιο στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, 30 περίπου μέτρα πάνω από τη θάλασσα, με μεγάλο σπηλαιολογικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Το μήκος του είναι 300m και διαθέτει δύο κύριους θαλάμους που ενώνονται μεταξύ τους μέσω ενός μικρού διαδρόμου. Στο δάπεδο του πρώτου θαλάμου έχουν βρεθεί ρωμαϊκές δεξαμενές και πλήθος οστράκων, ενώ τον δεύτερο θάλαμο κοσμούν εντυπωσιακοί σταλακτιτικοί σχηματισμοί.
Το στοιχείο όμως που καθιστά την Χρυσοσπηλιά μοναδικό μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς είναι το πλήθος των αρχαίων ονομάτων που καλύπτουν τα τοιχώματα και την οροφή της. Τα ονόματα χρονολογούνται κυρίως στον 4ο π.Χ. αιώνα και ανήκουν σε εφήβους που έφταναν έως εδώ από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Οι έφηβοι που κατάφερναν να μπουν στον κυρίως θάλαμο ανέγραφαν τα ονόματά τους, αφήνοντας έτσι τα ίχνη της επίσκεψής τους. Εικάζεται ότι ο χαρακτήρας της επίσκεψης ήταν λατρευτικός και ότι το δύσκολο αυτό εγχείρημα λάβαινε μέρος στα πλαίσια μίας τελετής ενηλικίωσης. Από το πλήθος αυτό των ονομάτων έχουν καταγραφεί γύρω στα 400 ονόματα ανδρών (τα γυναικεία ονόματα σπανίζουν), πολλά από τα οποία συνοδεύονται από επίθετα που δηλώνουν τον τόπο καταγωγής τους. Η ύπαρξη επίσης ανθρώπινων οστών στην είσοδο της Χρυσοσπηλιάς έχει τροφοδοτήσει τη δημιουργία θρύλων, οι οποίοι περιγράφουν τη σπηλιά ως κρησφύγετο των κατοίκων από τους πειρατές.
Στη Χρυσοσπηλιά οδηγούν σκαλοπάτια που χτίστηκαν στην αρχαιότητα και είναι γνωστά ως ‘Ελληνικά Σκαλιά’. Η πρόσβαση ωστόσο είναι δύσκολη και επικίνδυνη, ειδικά όταν φυσάει δυνατός βοριάς. Από τη θάλασσα το σπήλαιο είναι προσβάσιμο, η επίσκεψη όμως δεν επιτρέπεται εφόσον η αρχαιολογική έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί και δεν υπάρχει υποδομή πρόσβασης και επίσκεψης του σπηλαίου. 

ΑΝΩ ΜΕΡΙΑ 

Είναι ο δεύτερος μεγάλος οικισμός της Φολεγάνδρου, σπαρμένος κατά μήκος της βορειοδυτικής άκρης του νησιού.
Εδώ το μοντέλο ζωής είναι αγροτικό και λίγα πράγματα έχουν αλλάξει για δεκαετίες. Οι περισσότερες κατοικίες δεν είναι απλά σπίτια αλλά ‘θεμωνιές', δηλαδή μικρές αυτόνομες μονάδες γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής. Κάθε “ανωμερίτικο” νοικοκυριό θα προετοιμαστεί για τη χρονιά. Θα σπείρουν το κριθάρι για τα ζώα τους, θα εκμεταλλευτούν το πιο μικρό –και δυσεύρετο– κομμάτι καλλιεργήσιμης γης για τα κηπευτικά της οικογένειας. 

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

Πρόκειται για μια παραδοσιακή αγροτική οικιστική μονάδα (θεμωνιά) του 19ου αιώνα, στην Άνω Μεριά. Στους χώρους της θα δείτε το τυπικό αγροτικό νοικοκυριό, όπως αυτό λειτουργούσε μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα.
Το Μουσείο ίδρυσε και διαχειρίζεται ο πολιτιστικός σύλλογος ‘Η Φολέγανδρος’. 

Ο ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΣΠΡΟΠΟΥΝΤΑΣ 

Ο Φάρος χτίστηκε το 1919 σε ύψος 58m πάνω από τη θάλασσα και το φανάρι του έχει ύψος 11m. Το φως του είναι ορατό σε απόσταση 17 ν.μ. Στην αρχή της λειτουργίας του ο φάρος άναβε με φυτίλι, στη συνέχεια με μηχανισμό πετρελαιοατμού και από το 1986 λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Στο φάρο θα φθάσετε με τα πόδια είτε από το Λιβαδάκι (15') είτε από την Άνω Μεριά. 

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ 

Στη Φολέγανδρο η διασκέδαση δεν έχει το κοσμοπολίτικο ύφος άλλων νησιών. Έχει πιο πολύ παρεΐστικο χαρακτήρα!
Το βράδυ, οι πλατείες και τα καλντερίμια της Χώρας ζωντανεύουν από τον κόσμο που γεμίζει τα εστιατόρια και τις ταβέρνες. Η νύχτα συνεχίζεται με περίπατους μέσα στα στενά και τις κρυφές γωνιές της Χώρας, καθώς και με ρακόμελα στις πλατείες και στα μπαράκια, με ξένη και ελληνική μουσική. Πιο ήπιες βραδιές προσφέρουν τα μπαρ του Καραβοστάση: ο κόσμος που τη μέρα γεμίζει τις ταβέρνες για ουζάκι και φρέσκο ψάρι, τη νύχτα έρχεται εδώ για χαλαρή μουσική και ποτό μπροστά στη θάλασσα.
Στις ταβέρνες της Αγκάλης και της Άνω Μεριάς, μετά από μερικά ποτήρια κρασί, στήνονται αυτοσχέδια γλέντια από ντόπιους ή μη μουσικούς. Είναι συχνά αλλά απρόβλεπτα. 

ΦΑΓΗΤΟ 

Υπάρχουν άφθονες επιλογές: Από το φρέσκο ψάρι στις ταβέρνες του Καραβοστάση και της Αγκάλης μέχρι τη διεθνή κουζίνα στα εστιατόρια της Χώρας.
Στις ταβέρνες της Χώρας και της Άνω Μεριάς η Φολέγανδρος έχει να προσφέρει πολλές και εξαιρετικές τοπικές γεύσεις. Από τα πιο γνωστά προϊόντα της Φολεγάνδρου είναι το σουρωτό, λευκό, φρέσκο, μαλακό τυρί που συνοδεύει συνήθως την ντοματοσαλάτα. Με σουρωτό και κρεμμύδια φτιάχνεται η φολεγανδρίτικη τυρόπιτα καλασούνα.
Ένα άλλο φολεγανδρίτικο τυρί είναι το σκληρό –οι Φολεγανδρίτες το λένε απλώς «τυρί»– για μεζέ ή τριμμένο στα μακαρόνια.
Δοκιμάστε ακόμη τα ματσάτα (παραδοσιακά χειροποίητα μακαρόνια που σερβίρονται με κοκκινιστό κόκορα ή κουνέλι), κάππαρη μαγειρευτή, ρεβίθια φούρνου, καραβόλους (σαλιγκάρια γιαχνί), καρπουζένια (γλυκιά πίτα με καρπούζι, μέλι και σουσάμι), παστέλι από το παραδοσιακό εργαστήρι της Άνω Μεριάς και φολεγανδρίτικο μέλι.
Σε πολλά εστιατόρια θα βρείτε και άλλα τοπικά προϊόντα: ντόπια χοιρινά και κατσίκια, ξερικές ντοματούλες και αγγουράκια.


Από το Φολέγανδρος 

You May Also Like

0 σχόλια

Με την δημοσίευση του σχολίου σας, βεβαιωθείτε ότι εμφανίζεται το ακόλουθο μήνυμα: «Το σχόλιό σας θα είναι ορατό μετά την έγκριση». Αν αυτό το μήνυμα δεν εμφανιστεί, ξαναπροσπαθήστε.

  • 64
    0
  • 22
    2
  • 57
    0
  • 60
    4
  • 53
    4
  • 36
    0